Opis ogólny

Wymagania

Gatunki

Odmiany

Opis ogólny

Rodzaj ten obejmuje 15 gatunków występujących głównie w Azji Wschodniej i Ameryce Północnej. Winobluszcz to pnącze które popularnie nazywa się "dzikim winem". Winobluszcze są silnie rosnącymi pnączami. Wyrastają do 10-20 m. Roczne przyrosty pędów mogą wynosić nawet 2 m. Ma on niewielkie wymagania. W wrześniu-październiku liście przebarwiają się na różne odcienie czerwieni. Najefektowniej przebarwiają się gdy rosną na stanowiskach słonecznych. Kwiaty winobluszczy, tak jak i winorośli, są niepozorne, zielonkawe.

Wymagania

• Stanowisko

  	Jest bardzo tolerancyjny co do naświetlenia stanowiska. Może rosnąć w pełnym słońcu, półcieniu i cieniu.

• Wymagania glebowe

  	Rośnie na każdej glebie z wyjątkiem wybitnie suchych i mokrych. Na glebach żyznych i wilgotnych rośnie silniej i ma bardziej gęste ulistnienie.

• Wymagania cieplne

  	Dobrze znosi przejściowe mrozy.

• Cięcie

  	Cięcie tych pnączy nie jest konieczne.

• Rozmnażanie

  	Może być rozmnażany z odkładów.

• Inne

  	Dobrze znosi zanieczyszczenie powietrza i przejściowe susze.

Gatunki

• Winobluszcz pięciolistkowy

  Parthenocissus quinquefolia

  
  

  rys. 1 - występowanie

  - w stanie naturalnym występuje w Ameryce Północnej, rośnie w lasach od Kanady do Meksyku i Florydy. W uprawie znajduje się od 1622 r. Wspina się po podporach przy pomocy rozwidlonych i haczykowatych zagiętych wąsów podobnych do winorośli, na wysokość 12 m. Na pogrubiałych i rozszerzonych końcach wąsów tworzą się przylgi, które mają właściwość przyczepiania się zwłaszcza do podpór szorstkich, takich jak mury, deski itp. Młode pędy są czerwonawe.
  
  

  zdj. 1 - młody liść

  Liście są złożone z 5-7 lub 9 mniejszych eliptycznych liści o długości od 4 do 10 cm, z wierzchu zielonych, a od spodu szarozielonych, na brzegu grubo piłkowanych. Jesienią liście są czerwone.
  
  

  zdj. 2 - młody pęd i liście, wąsy czepne i pęd kwiatostanowy

  Kwiaty są niepozorne, zielonkawe w podbaldachach, rozwijają się w końcu lipca i na początku sierpnia, miododajne.
  
  

  zdj. 3 - owoc w m-cu wrześniu

  Po przekwitnieniu pojawiają się granatowo-niebieskie, koralikowate owoce o średnicy około 6 mm, dojrzewają we wrześniu i październiku.
  Winobluszcz ten nadaje się do okrywania ścian, a szczególnie do obsadzania siatek lub okrywania altan.

• Winobluszcz trójklapowy

  /Winobluszcz japoński/

  Parthenocissus tricuspidata

  
  

  rys. 2 - występowanie

  - w stanie naturalnym występuje w Japonii, centralnych Chinach i Korei. Ma on wąsy zredukowane, krótkie, na końcu wielokrotnie rozgałęzione i zakończone silnymi, spłaszczonymi przylgami. Dzięki nim może się wspinać nawet po gładkich ścianach, na wysokość 10-12 m. Liście są duże, z wierzchu ciemnozielone, nagie, błyszczące, od spodu wzdłuż nerwów delikatnie owłosione, o średnicy od 10 cm do 20 cm, które jesienią przebarwiają się na kolor jaskrawoczerwony i czerwonobrązowy. Liście układają się dachówkowato. Młode liście, rozwijając się są jaskrawopurpurowe. Kwiaty są drobne, żółtozielone, zebrane w wiechowate kwiatostany. Kwitnie w końcu czerwca i lipcu. W okresie kwitnienia są chętnie odwiedzane przez pszczoły. Owoce średnicy 6-8 mm, granatowo-czarne z sinym nalotem, dojrzewają we wrześniu-październiku. Gatunek ten jest mniej odporny na mróz niż winobluszcz pięciolistkowy. Ten gatunek nadaje się znakomicie do obsadzania ścian.

• Winobluszcz zaroślowy

  Parthenocissus vitacea

  /syn. Parthenocissus inserta/

  
  

  rys.3 - występowanie

  - w stanie naturalnym występuje w Ameryce Północnej od południowo-wschodniej Kanady na południowy zachód do Kolorado. Do Europy sprowadzony przed 1800 r. Jest bardzo podobny do winobluszczu pięciolistkowego, lecz pąki i młode pędy są zielone, wąsy są pozbawione przylg lub mają je słabo wykształcone. Pędy czepiają się podpór wąsami. Kwitnie w czerwcu-lipcu, owoce dojrzewają w sierpniu-wrześniu. Gatunek ten ma niższy wzrost , niż winobluszcz pięciolistkowy, oraz osiąga także mniejszą wysokość niż winobluszcz pięciolistkowy.

Odmiany

• Winobluszcz pięciolistkowy "Engelmanii"

  - ma listki węższe, mniejsze i bardzo dobrą samoczepność. Liście w jesieni są mniej jaskrawo zabarwione.

• Winobluszcz pięciolistkowy "Hirsuta"

  - ma listki i ogonki gęsto pokryte białymi włoskami, także starsze, zwłaszcza od spodu. Młode pędy i rozwijające się liście są jaskrawoczerwone do purpurowych.

• Winobluszcz pięciolistkowy "Minor"

  - wszystkie organy roślin są mniejsze niż formy typowej.

• Winobluszcz pięciolistkowy "Murorum"

  - odmiana samoczepna, listki zwykle szerokojajowate i krótsze niż u formy typowej, wąsy czepne z 8-12 rozgałęzieniami, zaopatrzone w mocne przylgi. Tworzy dużo korzeni czepnych.

• Winobluszcz pięciolistkowy "Saint-paulii"

  - na pędach po stronie zacienionej rozwijają się często korzenie przybyszowe (jak u bluszczu). Liście pod spodem są gęsto i miękko owłosione. W jesieni liście zabarwiają się na jaskrawoczerwono.

• Winobluszcz trójklapowy "Green Spring"

  - odmiana o liściach dużych i błyszczących.

• Winobluszcz trójklapowy "Veitchii"

  - odmiana samoczepna, mniejsze, bardziej jajowate liście niż u typu. Liście są ciemnozielone z wierzchu błyszczące. Liście wspaniale przebarwiają się jesienią.
  
  

  zdj. 4 - liść odmiany "Veitchii"

© 1999 Copyright by Sławomir Sudnik